Cách Tính Mức Hưởng Chế Độ Ốm Đau Theo Quy Định Mới

Cách tính mức hưởng chế độ ốm đau là nội dung được người lao động, bộ phận nhân sự và kế toán tiền lương đặc biệt quan tâm, khi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã chính thức được áp dụng.

Luật mới có nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến căn cứ tính hưởng, thời gian nghỉ và mức trợ cấp, đòi hỏi doanh nghiệp và người lao động cần nắm rõ để thực hiện đúng quyền lợi và nghĩa vụ.

Bài viết dưới đây Kỹ năng HR trình bày đầy đủ, chi tiết cách tính mức hưởng chế độ ốm đau theo quy định mới, căn cứ pháp lý hiện hành và thực tiễn áp dụng tại doanh nghiệp.

1. Điều kiện hưởng chế độ ốm đau theo Luật BHXH 2024

Người lao động đang tham gia BHXH bắt buộc được hưởng chế độ ốm đau khi thuộc một trong các trường hợp sau:

Bị ốm đau hoặc tai nạn không phải là tai nạn lao động, phải nghỉ việc và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền.
Phải nghỉ việc để chăm sóc con dưới 7 tuổi bị ốm đau, có giấy xác nhận của cơ sở y tế.
Lao động nữ đi làm trước khi hết thời hạn nghỉ sinh con, nếu thuộc một trong hai trường hợp nêu trên.

Các trường hợp không giải quyết chế độ ốm đau

Người lao động không được hưởng chế độ ốm đau nếu thuộc các trường hợp:

Ốm đau, tai nạn do tự hủy hoại sức khỏe, do say rượu hoặc sử dụng chất ma túy, tiền chất ma túy.
Nghỉ việc để điều trị lần đầu do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp.
Bị ốm đau, tai nạn trong thời gian đang nghỉ phép năm, nghỉ việc riêng, nghỉ không hưởng lương theo quy định pháp luật lao động.

>>>>>>> Xem nhiều: Khóa học hành chính nhân sự tại Hà Nội

2. Thời gian nghỉ hưởng chế độ ốm đau tối đa theo quy định mới

Theo Luật BHXH 2024, thời gian nghỉ hưởng chế độ ốm đau được xác định như sau:

Thời gian nghỉ được tính theo ngày làm việc, không bao gồm ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần (trừ trường hợp bệnh dài ngày).

Đối với bản thân người lao động

Căn cứ vào thời gian đã đóng BHXH và điều kiện làm việc:

Đóng BHXH dưới 15 năm: tối đa 30 ngày/năm.
Đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm: tối đa 40 ngày/năm.
Đóng từ đủ 30 năm trở lên: tối đa 60 ngày/năm.

Trường hợp làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, thời gian nghỉ tối đa được tăng thêm 10 ngày so với mức nêu trên.

Khi nghỉ chăm con ốm đau

Thời gian hưởng chế độ khi chăm con ốm được tính theo từng con trong năm:

Con dưới 3 tuổi: tối đa 20 ngày làm việc/năm.
Con từ đủ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi: tối đa 15 ngày làm việc/năm.

Đối với bệnh cần chữa trị dài ngày

Người lao động được nghỉ tối đa 180 ngày, tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết và ngày nghỉ hằng tuần, theo danh mục bệnh do Bộ Y tế ban hành.
Hết 180 ngày mà vẫn tiếp tục điều trị, người lao động được hưởng tiếp chế độ với mức hưởng thấp hơn, thời gian hưởng tiếp tối đa bằng thời gian đã đóng BHXH.

3. Cách tính mức hưởng chế độ ốm đau theo quy định mới

Cách tính mức hưởng chế độ ốm đau căn cứ vào tiền lương tháng đóng BHXH của tháng liền kề trước khi nghỉ việc.

Công thức 1: Ốm đau thông thường và chăm con ốm

Mức hưởng = (Tiền lương đóng BHXH tháng liền kề)/24 × 75% × Số ngày nghỉ

Trong đó:

24: số ngày công chuẩn dùng để tính trợ cấp theo quy định.
75%: tỷ lệ hưởng chế độ ốm đau.

Công thức 2: Ốm đau dài ngày

Giai đoạn 1 – tối đa 180 ngày đầu

Áp dụng mức hưởng 75%, tính cả ngày nghỉ lễ, Tết và nghỉ hằng tuần.

Giai đoạn 2 – sau 180 ngày

Mức hưởng giảm theo thời gian đã đóng BHXH:

65%: đóng BHXH từ đủ 30 năm trở lên.
55%: đóng BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm.
50%: đóng BHXH dưới 15 năm.

Mức hưởng sau 180 ngày = (Tiền lương đóng BHXH tháng liền kề)/24 × Tỷ lệ hưởng x Số ngày nghỉ

4. Ví dụ tính mức hưởng chế độ ốm đau

Ví dụ 1: Nghỉ ốm ngắn ngày

Anh A đóng BHXH 5 năm, tiền lương đóng BHXH là 10.000.000 đồng/tháng, nghỉ ốm 5 ngày làm việc.

Mức hưởng 1 ngày = (10.000.000 / 24) × 75% = 312.500 đồng
Tổng tiền hưởng = 312.500 × 5 = 1.562.500 đồng

Ví dụ 2: Nghỉ chăm con ốm

Chị B có con 2 tuổi bị ốm, nghỉ 3 ngày chăm con, lương đóng BHXH 12.000.000 đồng/tháng.

Mức hưởng 1 ngày = (12.000.000 / 24) × 75% = 375.000 đồng
Tổng tiền hưởng = 375.000 × 3 = 1.125.000 đồng

Ví dụ 3: Nghỉ ốm dài ngày

Anh C đóng BHXH 20 năm, lương đóng BHXH 15.000.000 đồng/tháng, nghỉ điều trị 200 ngày.

180 ngày đầu: (15.000.000 / 24) × 75% × 180 = 84.375.000 đồng
20 ngày tiếp theo (tỷ lệ 55%):
(15.000.000 / 24) × 55% × 20 = 6.875.000 đồng

Tổng cộng: 91.250.000 đồng

5. Hồ sơ và thủ tục giải quyết chế độ ốm đau

Hồ sơ từ người lao động

Điều trị nội trú: Bản sao Giấy ra viện; nếu có chuyển tuyến, bổ sung Giấy chuyển tuyến hoặc chuyển viện.
Điều trị ngoại trú: Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH (Mẫu C65-HD).

Hồ sơ từ doanh nghiệp

Danh sách đề nghị giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe (Mẫu 01B-HSB).

Thời hạn nộp hồ sơ

Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ từ người lao động, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH.

>>>>> Xem thêm:

Điều Kiện Ký Hợp Đồng Lao Động Điện Tử Theo Nghị Định 337
Gia Hạn Giấy Phép Lao Động: Điều Kiện Và Hồ Sơ Cần Chuẩn Bị
Phép Năm Còn Dư Có Được Trả Tiền? Quy Định Mới Nhất
Cách Tính Tiền Tăng Ca: Mức 150%, 200%, 300% Và Các Lưu Ý
Cách Tính Trợ Cấp Mất Việc Theo Từng Trường Hợp

6. Những lưu ý quan trọng khi tính chế độ ốm đau năm 2026

Mức tham chiếu: Từ 01/7/2025, khái niệm lương cơ sở được thay thế bằng mức tham chiếu. Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau ốm đau được tính bằng 30% mức tham chiếu/ngày. Mức tham chiếu cụ thể do Chính phủ quy định theo từng thời kỳ.

Không thanh toán ngày nghỉ trùng: Đối với ốm đau thông thường, các ngày nghỉ trùng với ngày nghỉ hằng tuần, lễ, Tết không được tính hưởng trợ cấp.

Giới hạn tiền lương đóng BHXH: Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu.

Cách tính mức hưởng chế độ ốm đau theo quy định mới đòi hỏi người lao động và doanh nghiệp phải nắm đúng căn cứ pháp lý, thời gian nghỉ và công thức tính để đảm bảo quyền lợi và hạn chế rủi ro trong quá trình quyết toán BHXH.

Việc cập nhật kịp thời Luật BHXH 2024 và các văn bản hướng dẫn liên quan sẽ giúp bộ phận nhân sự và kế toán tiền lương thực hiện đúng, đủ và thống nhất khi áp dụng trong thực tế.

Kỹ Năng HR chúc bạn thành công!